و از آنجا كه بسيارى از مردان و زنان براى فرار از زير بار اين مسئوليت الهى و انسانى متعذر به عذرهايى از جمله نداشتن امكانات مالى مىشوند در آيات فوق صريحا گفته شده است كه « فقر » نمىتواند مانع راه ازدواج گردد ، بلكه چه بسا ازدواج سبب غنا و بى نيازى مىشود . دليل آن هم با دقت روشن مىشود ، زيرا انسان تا مجرد است احساس مسئوليت نمىكند نه ابتكار و نيرو و استعداد خود را به اندازه كافى براى كسب در آمد مشروع بسيج مىكند ، و نه به هنگامى كه در آمدى پيدا كرد در حفظ و بارور ساختن آن مىكوشد و به همين دليل مجردان غالبا خانه به دوش و تهى دستند ! اما بعد از ازدواج شخصيت انسان تبديل به يك شخصيت اجتماعى مىشود و خود را شديدا مسئول حفظ همسر و آبروى خانواده و تامين وسائل زندگى فرزندان آينده مىبيند ، به همين دليل تمام هوش و ابتكار و استعداد خود را به كار مىگيرد و در حفظ در آمدهاى خود و صرفه جويى ، تلاش مىكند و در مدت كوتاهى مىتواند بر فقر چيره شود . بى جهت نيست كه در حديثى از امام صادق ع مىخوانيم « الرزق مع النساء و العيال » : « روزى همراه همسر و فرزند است » ( 1 ) . و در حديث ديگرى از پيامبر ص مىخوانيم : « مردى خدمت حضرتش رسيد و از تهيدستى و نيازمندى شكايت كرد پيامبر ص فرمود : تزوج ، فتزوج فوسع له « » ازدواج كن ، او هم ازدواج كرد و گشايش در كار او پيدا شد « ! ( 2 ) . بدون شك امدادهاى الهى و نيروهاى مرموز معنوى نيز به كمك چنين افراد مىآيد كه براى انجام وظيفه انسانى و حفظ پاكى خود اقدام به ازدواج مىكنند . هر فرد با ايمان مىتواند به اين وعده الهى دلگرم و مؤمن باشد ، در حديثى

--> ( 1 ) تفسير نور الثقلين جلد 3 صفحه 595 . ( 2 ) وسائل الشيعه جلد 14 صفحه 25 ( باب 11 از ابواب مقدمات نكاح ) .